* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * ** * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
.................................................................................Κείμενα και Ιστορία της Ταξιδιωτικής γραφής............
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

~~


.................................
"Η συμφιλίωση των πολιτισμών περνά μέσα από την οικουμενικότητα της Παιδείας"

........................................................."Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει" Γιώργος Σεφέρης [1900-1971]

Editorial // περιηγητής
Η Φωτό Μου
Επιμέλεια Σελίδας: Πάνος Αϊβαλής - http://www.yfos-texnes.blogspot.gr

Κυριακή 6 Μαρτίου 2016

Σύρος: Οι διαδρομές σε αυτό το νησί μοιάζουν με τραγούδι άλλοτε ρεμπέτικο και άλλοτε άρια

Βαπόρια για θερινές απολαύσεις



Οι διαδρομές σε αυτό το νησί μοιάζουν με τραγούδι: Ανω Σύρος, Σαν Μιχάλης, Φοίνικας, Παρακοπή, Ντελαγκράτσια, Γαλησσάς, αλλά και οι παραλίες Αζόλιμνος, Κόμητο, Αγκαθωπές. Το ιδιαίτερο είναι ότι σε αυτό το νησί το τραγούδι θα μπορούσε να είναι ρεμπέτικο, αλλά και άρια.


Θάλασσα και αρχοντιά

Τα αρχοντικά Βαπόρια σού δίνουν την αίσθηση ότι ετοιμάζονται να σηκώσουν άγκυρα και να φύγουν για έναν γύρο του κόσμου. Μα έτσι χτίστηκαν. Κάνοντας οι καραβοκύρηδες - οι ίδιοι και τα καράβια τους - τον γύρο του κόσμου. Γι' αυτό έχουν πάνω τους αποτυπωμένη την αρχοντιά όλου του κόσμου. Μα και τα παράθυρά τους και τα μπαλκόνια τους με τις περίτεχνες σιδεριές είναι ανοιχτά προς τη θάλασσα, έτσι όπως η γειτονιά ολόκληρη μοιάζει να αρμενίζει στο μικρό πέλαγος που ανοίγεται μπροστά από την Ερμούπολη. Ολα αυτά, και άλλα πολλά, έχουν αγγίξει βαθιά τη ζωή του νησιού και αυτή την αίσθηση κερδίζει και ο επισκέπτης. Ακολουθώντας στίχο - στίχο τη «Φραγκοσυριανή» του Μάρκου Βαμβακάρη ψηλαφεί τις ουσίες της Σύρας, τη θάλασσα και την αρχοντιά. Οταν στο ευρωπαϊκού αέρα λυρικό θέατρο της πόλης που λατρευόταν ο Κερδώος Ερμής ακούγονταν άριες, στον άλλο λόφο, με τον Σαν Τζώρτζη στην κορυφή, μουρμούριζε παραπονιάρικα το καταφρονεμένο μπουζούκι. Η Ανω Σύρος, εσωστρεφής σαν κυκλαδίτικη χώρα, κοίταζε την Ερμούπολη και τη θάλασσα από ψηλά, αλλά όχι σαν ξένη. Ηταν ένα άλλο προφίλ του προσώπου της Σύρας, από τα πολλά που κάνουν το νησί ξεχωριστό...

Τα καράβια της Χαλανδριανής 



Το σεργιάνι στα μέρη του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού είναι από τις πιο συναρπαστικές εμπειρίες του Αρχιπελάγους. Και στη Σύρο υπάρχει το νεκροταφείο της Χαλανδριανής και το Καστρί, της 3ης χιλιετίας π.Χ., στον δρόμο για το ακρωτήριο του Σαν Μιχάλη, από τους πιο ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς χώρους στο Αιγαίο. Ακόμη πιο ενδιαφέροντα όμως είναι τα μυστηριώδη «τηγανόσχημα» σκεύη που βρέθηκαν εδώ, αλλά και σε άλλες προϊστορικές θέσεις γύρω από τη Δήλο. Οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι ήταν καθρέφτες όπου οι φιλάρεσκοι προϊστορικοί άνθρωποι έβλεπαν το είδωλό τους μέσα σε νερό ή ότι ήταν όργανα πλοήγησης, αφού η ναυσιπλοΐα άρχισε να αναπτύσσεται σε αυτή την πρώιμη Εποχή του Χαλκού στο Αιγαίο. Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτά τα σκεύη, που τα περισσότερα βρέθηκαν στη Χαλανδριανή αλλά εκτίθενται και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, έχουν πάνω τους χαραγμένη την πρώτη απεικόνιση πολύκωπου καραβιού χωρίς πανιά που παλεύει με τα κύματα, ενώ στη λαβή είναι χαραγμένο το γυναικείο ηβικό τρίγωνο, ίσως κάποιας θεότητας. 

Η ναυτιλία είναι σαφώς μια πολύ παλιά ιστορία για τη Σύρο, αλλά ιδιαίτερη ώθηση έδωσαν σε αυτήν οι ναυτικοί από τη Χίο, τα Ψαρά και την Κάσο που άφησαν τις κατεστραμμένες από την αιγυπτιακή αρμάδα πατρίδες τους μετά την Επανάσταση του 1821 και έκαναν ορμητήριό τους για τις θάλασσες όλου του κόσμου τη Σύρο. Στη «Μεγάλη χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση ο Μηνάς, με καταγωγή από την Κάσο, λέει στη γαλλίδα σύζυγό του καθώς επιστρέφουν με το καράβι του στη Σύρο:

«Ο πατέρας μου ήταν ναύτης σε ξένα καράβια, φτωχός κι αγράμματος. Δούλεψε σκληρά, πρόκοψε, έκανε δικό του καράβι, έβαλε λίγα χρήματα κατά μέρος. Μα η θάλασσα τον πίκρανε, του μαύρισε την καρδιά. Δεν ήθελε οι δυο γιοι του να γίνουν θαλασσινοί. Μας έστειλε λοιπόν στο σκολειό, να μάθουμε γράμματα και να γίνουμε στεριανοί - επιστήμονες, έμποροι, κάτι τέτοιο. Ετσι, τελείωσα το Γυμνάσιο και γράφτηκα στο Πολυτεχνείο της Αθήνας, να γίνω πολιτικός μηχανικός. (…) Μα εγώ δεν ήθελα να γίνω πολιτικός μηχανικός. Εγώ ήθελα να γίνω θαλασσινός. Μες στην καρδιά μου είχα το μεράκι της θάλασσας. Με καταλαβαίνεις;

- Είσαι Ελληνας. Σε καταλαβαίνω».
Κα μετά αντίκρισαν το «λευκό όραμα» που βλέπει και σήμερα ο επισκέπτης που μπαίνει στο λιμάνι της Σύρου:
«Λίγο πριν το μεσημέρι φάνηκε η Σύρα. Απλωνε στον ορίζοντα τις θερμόχρωμες κι άδροσες γραμμές της, αντανακλώντας γύρω της την κάψα του ήλιου, που καμιά βλάστηση δεν βρισκόταν να ρουφήξει. Οσο το πλοίο πλησίαζε, τόσο οι πλαγιές των ξερών βράχων δείχνονταν στη μοναδική τους γύμνια, λουσμένες φως ακατανίκητο. (…) Μονάχα γραμμές κάθετες κι οριζόντιες κύβιζαν τον τριπλό κώνο σ' αμέτρητα κομμάτια, γεννώντας φωτοσκιάσεις απότομες, απόλυτες, χωρίς παιχνίδι τόνων, δίχως κλίμακα φωτός. Δεν ήταν πολιτεία αυτή• ήταν κάτι σαν ακλόνητη απόδειξη γεωμετρικού θεωρήματος• σα δογματική σύλληψη μεταφυσικού στοχασμού, εφαρμοσμένη πάνω σε έναν ξερό βράχο, που αντλούσε χάρη κι ομορφιά από το ψέμα ενός μαγικού φωτός. Το φως! Το μεγάλο φως αντανακλούσε ολόγυρα, ξαναγύριζε στον πομπό του τον ήλιο, κυμάτιζε πάνω απ' τα λιακωτά των σπιτιών, τις πλαγιές των βράχων, τους αφρούς της μόλις κυματισμένης θάλασσας. Και χάνονταν προς το πέλαγο, προς το πλοίο που προχωρούσε αργά• προς τους ανθρώπους, που σκυμμένοι στα ρέλια ατένιζαν την πατρίδα τους». 




Μπαίνουμε στα Βαπόρια για να γυρίσουμε τον κόσμο

Για να επιβιβαστείτε στα Βαπόρια, «χάνεστε» πριν στα περάσματα των νεοκλασικών κτιρίων πίσω από την προκυμαία της Ερμούπολης. Η πολιτεία αναπνέει στη μεγάλη πλατεία του δημαρχείου, την πλατεία Μιαούλη, και παίρνει μια ανάσα στις μικρότερες, όπως η πλατεία Θεάτρου ή αυτή του Αγίου Νικολάου στην είσοδο των Βαποριών. Στην πλατεία Θεάτρου βρίσκεται το φημισμένο θέατρο Απόλλων. Αρχισε να λειτουργεί το 1864 με την παράσταση του «Ριγκολέτο» του Βέρντι. Σε αυτό το θέατρο, κοντά έναν (χρυσό για την Ερμούπολη) αιώνα μετά, έδωσε το 1953 την τελευταία παράσταση της ζωής της η Μαρίκα Κοτοπούλη. Ο αθεράπευτα Συριανός Μάνος Ελευθερίου θα γράψει σε ένα κείμενο κάτω από τον τίτλο «Γεύση από λουκουμόσκονη»: «Τα εκατοντάδες θεατρικά έργα πρόζας τα οποία παρουσιάστηκαν ως τα 1953 δεν ξαναπαίχτηκαν ποτέ σε κανένα θέατρο της επικράτειας. Οι όπερες παίζονται και ξαναπαίζονται. Με τον ίδιο ενθουσιασμό. Τα αισθήματα παραμένουν. Οι διαδικασίες αλλάζουν. Και αυτός ο τόπος, η χώρα μας, που διαρκώς αλλάζει και διαρκώς είναι ίδια. Το ίδιο και η Σύρα, η Σύρος, η Ερμούπολη, η Ανω Χώρα, τα βουνά, οι εξοχές, οι άνθρωποι...». 

Τα Βαπόρια είναι πάντα εκεί, με τα αρχοντικά να ζουν «εν μεγίστη οικειότητι μετά της θαλάσσης» όπως είχε διαπιστώσει ο Θεόφιλος Γκοτιέ, και προχωρούν μέσα στη γαλήνια ή τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, σαν πραγματικά καράβια. Κι όταν περιδιαβάζεις ανάμεσά τους, μπαίνεις στις αυλές τους με τις σιδεριές και τους φοίνικες ή περνάς τις μεγάλες πόρτες τους, είναι σαν να βρίσκεσαι στην κουβέρτα ενός πλοίου που σε ταξιδεύει σε όλον τον κόσμο. Είναι γιατί όντως χτίστηκαν με τέτοια δρομολόγια προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα από πρόσφυγες Κασιώτες, Ψαριανούς, Χιώτες, Σμυρνιούς, Κρητικούς, οι οποίοι, όταν καταστράφηκαν οι τόποι τους μετά την Επανάσταση του 1821, ήλθαν εδώ με μόνο εφόδιο την κυρίαρχη τέχνη να σε υπακούει ένα καράβι. Ετσι έχτισαν όλα αυτά τα αρχοντικά και μια περίλαμπρη εκκλησιά με δύο καμπαναριά και γαλάζιο τρούλο, του προστάτη αγίου τους, του Αγίου Νικολάου. Ετσι θεμελίωσαν τις εξοχικές βίλες στην Ντελαγκράτσια. 
Η γλυκιά σαν λουκούμι μελωδία της συνύπαρξης


Το παραδοσιακό κέρασμα των μοναστηριών για το «καλώς όρισες» είναι το λουκούμι. Ισως για να είναι η πρώτη γεύση του επισκέπτη γλυκιά. Τέτοια είναι και η πρώτη γεύση της Σύρου, που φημίζεται για τα λουκούμια της, όταν οι πωλητές εισβάλλουν με ορμή στο πλοίο για να πουλήσουν τα γλυκά τους. 
Μία από τις ωραιότερες φωτογραφίες του Ρόμπερτ Μακέιμπ από τα χρόνια της αθωότητας της Ελλάδας (τις δεκαετίες του '50 και του '60) είναι αυτή που τράβηξε το 1954 στο λιμάνι της Σύρου: «Οι πωλητές λουκουμιών ετοιμάζονται να ανέβουν στο πλοίο της γραμμής». Και σήμερα ανεβαίνουν στο πλοίο της γραμμής οι πωλητές λουκουμιών και χαλβαδόπιτας, μόνο που δεν χρειάζεται να στριμωχτούν σε βάρκα, αφού το καράβι πέφτει δίπλα. Αυτό είναι ένα από τα ελάχιστα που έχουν αλλάξει στην ιστορία του φημισμένου στα πέρατα του κόσμου συριανού λουκουμιού. Εφεραν τη συνταγή του οι Χιώτες πρόσφυγες και λένε ότι έβαλαν την πρώτη καζανιά το 1832. Αποδεδειγμένα όμως η πρώτη φίρμα εμφανίζεται το 1837 και ήταν του Σταματελάκη. Μετά το 1970 τα εργαστήρια έχουν εκσυγχρονιστεί, προστέθηκαν νέες γεύσεις (μαστίχα, ροδοζάχαρη, περγαμόντο κ.ά.), αλλά η βασική συνταγή παραμένει ίδια και απαράλλαχτη: νερό, ζάχαρη, άμυλο. Μάλιστα λένε ότι το υφάλμυρο νερό της άνυδρης και με λιγοστές πηγές Σύρου είναι που κάνει το λουκούμι της εξαιρετικό. Από τις καλύτερες ετικέτες σήμερα είναι του Κορρέ, που έχει πρατήριο στην πλατεία Μιαούλη (Δημαρχείου). 
Η γλυκιά γεύση όμως της φιλοξενίας είναι η πρώτη, αλλά όχι η μοναδική. Οι δύο λόφοι, που συνθέτουν την τόσο γοητευτική εικόνα της πολιτείας, παίζουν ο καθένας τη δική του μουσική - ο ένας μπουζούκι, ο άλλος βιολί ή και κλαρινέτο παλαιότερα -, αλλά τελικά η συναυλία είναι τόσο αρμονική που δεν θα χορταίνετε να τη βλέπετε. Αυτή είναι η ουσία της γοητείας της Σύρου. Η αρμονική συνύπαρξη διαφορετικών πραγμάτων, πολιτισμών, κοινωνικών επιπέδων, θρησκευτικών δογμάτων, αρχιτεκτονικών στυλ, τοπίων, που στο τέλος δημιουργούν ένα νησί που δεν μοιάζει με κανένα. 

Ο ενθουσιασμός του Πλάτωνος Ριβέλλη


Ο πρωτοπόρος της διδασκαλίας της φωτογραφικής τέχνης στην Ελλάδα Πλάτων Ριβέλλης πιστεύει ότι θέμα της καλλιτεχνικής φωτογραφίας είναι ο ίδιος ο φωτογράφος και περιεχόμενο ο ενθουσιασμός του για όλα όσα συμμετέχουν στο κάδρο του. «Αν ο φωτογράφος που θέλει να κάνει δημιουργική φωτογραφία δεν ενθουσιάζεται με αυτά που αντικρίζει, δεν έχει λόγο να πατήσει το κουμπί» τονίζει. Και το τοπίο της Σύρου φαίνεται ότι ενθουσιάζει τον Πλάτωνα Ριβέλλη, αν κρίνουμε από τα «κλικ» που έχει αφιερώσει στο νησί. 
Σε συνέντευξή του στη Δέσποινα Λάδη στο «ΒήμαMen» ο Πλάτων Ριβέλλης είχε πει: «Δεν μου αρέσει να ονειρεύομαι τις Κυκλάδες έντεκα μήνες και να τις ζω τον Αύγουστο. Αποφάσισα να ζήσω μόνιμα στη Σύρο για πολλούς και διάφορους λόγους. Η Αθήνα έχει όλα τα κακά της μεγαλούπολης και κανένα από τα καλά της. Ο,τι καλύτερο έχει η Ελλάδα νομίζω πως βρίσκεται στο Αιγαίο. Η γυναίκα μου δεν μπορεί να ζει μακριά από τη φύση και εγώ δεν μπορώ να ζω μακριά από τη γυναίκα μου. (…) Στη Σύρο πίνω τον καφέ μου κοιτάζοντας την Πάρο και τη Νάξο και όχι την απέναντι πολυκατοικία». 
Εδώ και δώδεκα χρόνια ο Πλάτων Ριβέλλης βλέπει την Πάρο και τη Νάξο από το σπίτι του στην κορυφή του λόφου, το οποίο είναι και η έδρα του σωματείου «Φωτογραφικός Κύκλος Σύρου», και είναι διαμορφωμένο και εξοπλισμένο για να φιλοξενεί εκπαιδευτικά σεμινάρια φωτογραφίας και κινηματογράφου. Παράλληλα λοιπόν με τα σεμινάρια που ο Πλάτων Ριβέλλης παραδίδει όλο τον χειμώνα στο Μουσείο Μπενάκη και σε διάφορες επαρχιακές πόλεις, κάθε χρόνο διοργανώνει στη Σύρο ένα δεκαήμερο σεμινάριο «Φωτογράφισης και Κριτικής» στις αρχές Ιουλίου, ένα διήμερο σεμινάριο «Κριτικής Φωτογραφικών Portfolios» στο τέλος Σεπτεμβρίου και άλλο ένα εξαήμερης διάρκειας περί τα μέσα Σεπτεμβρίου, το οποίο περιλαμβάνει την προβολή και ανάλυση ταινιών αξιόλογων και άγνωστων σκηνοθετών. Στη διάρκεια του χειμώνα διοργανώνονται τετραήμερα αφιερώματα-σεμινάρια (ένα κάθε μήνα) με περιεχόμενο το έργο μεγάλων σκηνοθετών τού κινηματογράφου.

     
Φωτογραφίες: Πλάτων Ριβέλλης

Περισσότερες πληροφορίες στο site www.photocircle.gr και στο τηλέφωνο 6945 437.577


Ρομαντικοί ταξιδιώτες σε θεαματικές διαδρομές

Ο γάλλος ποιητής Θεόφιλος Γκοτιέ ήλθε στη Σύρο το 1852, αλλά οι λεκτικές εικόνες που δημιουργεί μπορεί να είναι και σημερινές: «Το πρωί είμαστε μπροστά στη Σύρα. Οπως τη βλέπουμε από τον όρμο, μοιάζει πολύ με το Αλγέρι, σε μικρογραφία βέβαια. Σ' ένα βουνό που έχει τα πιο ζεστά χρώματα, της ώχρας ή του ρόδινου τοπαζιού, προσθέστε ένα κατάλευκο τρίγωνο με τη βάση του βουτηγμένη στη θάλασσα και μια εκκλησιά στην κορυφή του, κι έχετε την ακριβέστερη εικόνα της πόλης (...)». Τώρα θα πρέπει να προσθέσουμε ένα ακόμη τρίγωνο που ανηφορίζει στον διπλανό λόφο και κορυφώνεται στην εκκλησιά της Ανάστασης.
Αυτή η πρώτη εικόνα της Σύρου συναρπάζει τον ταξιδιώτη κάθε εποχής. Λίγα χρόνια πριν, το 1843, ένας άλλος γάλλος ρομαντικός ποιητής, ο Ζεράρ ντε Νερβάλ, έγραψε: «Ο μεγάλος όρμος της Σύρας μάς κύκλωνε σαν μισοφέγγαρο. (...) Δεν είναι όμως ο χλωμός πολυέλαιος, αλλά ο ήλιος της Ανατολής που φωτίζει την όμορφη πόλη της Σύρας, η οποία μόλις την πρωτοδείς σου θυμίζει κάποιο απίθανο σκηνικό».
Οι δρόμοι της Ερμούπολης ξεκινούν από την προκυμαία, συγκλίνουν προς τον λόφο της Ανω Σύρου και αρχίζουν να γίνονται στενά σοκάκια που σαν λεπτές αρτηρίες φέρνουν ζωή στον σφιχτοδεμένο οικισμό. Αλλά και αυτές συγκλίνουν κάπου, στην εκκλησιά του Αγίου Γεωργίου στην κορυφή, έναν από τους πιο γοητευτικούς εξώστες όπου μπορεί να σταθεί ο περιηγητής του Αρχιπελάγους. Ο Θεόφιλος Γκοτιέ σημείωνε: «(...) κι εκεί αποζημιωθήκαμε με το παραπάνω για την κούρασή μας με μια υπέροχη θέα. 
Πίσω μας διαγραφόταν το φρύδι του βουνού που πάνω του είναι κτισμένη η Σύρα• στα δεξιά, κοιτάζοντας προς τη θάλασσα, ανοιγόταν σαν άβυσσος μια πελώρια χαράδρα γεμάτη ρήγματα και ανώμαλες επιφάνειες, ένα άγριο ρομαντικό θέαμα• στα πόδια μας απλώνονταν κλιμακωτά τα άσπρα σπίτια της Ανω και Κάτω Σύρας• στο βάθος έλαμπε η θάλασσα με φωτεινούς κυματισμούς και ολόγυρα σχημάτιζαν κύκλο η Δήλος, η Μύκονος, η Τήνος, η Ανδρος, ενώ το σούρουπο τις τύλιγε με χιλιάδες ρόδινες αποχρώσεις που θα φαίνονταν ψεύτικες αν ήταν ζωγραφισμένες».

Διαδρομές προς την απαστράπτουσα θάλασσα

Από πολλές γωνιές της Σύρου μπορείς να δεις την απαστράπτουσα θάλασσα και τον κύκλο των νησιών. Ενας τέτοιος κύκλος διαγράφεται στον ορίζοντα από την πλευρά του Σαν Μιχάλη και τον συγκροτούν η Τζια, η Κύθνος και η Γυάρος. Εδώ καταλήγει μια αυθεντική, αλλά όχι τόσο τουριστική διαδρομή. Ξεκινά από την Ανω Σύρα και τραβά προς την Απάνω Μεριά. Μέσα στη ρεματιά υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου με το λεπτό καμπαναριό, όπου φτάνει καλντερίμι από την Ανω Σύρα. Στη διασταύρωση, ο ένας κλάδος πάει κατά Παπούρι, Αετό, Πλάτο και Χαρτιανά, ενώ ο άλλος για Κυπερούσσα, Λυγερό, Χαλανδριανή (με τους αρχαιολογικούς χώρους της) και τον Σύριγγα (με την πηγή του καλού νερού) και τη δυσπρόσιτη παραλία Λια. Ετσι φτάνεις στον Σαν Μιχάλη, 7,5 χλμ. από την Ερμούπολη, για να απολαύσεις τη θέα του πελάγους και των γύρω νησιών την ώρα του ηλιοβασιλέματος. 
Η άλλη, η πιο τουριστική διαδρομή της Σύρου, ακολουθεί στίχο-στίχο τη «Φραγκοσυριανή»: πιάνεις την παραλία και πρώτα την αμμουδιά της Αζόλιμνου και μετά της Βάρης και του Μέγα Γιαλού ως την Ντελαγκράτσια με τις βίλες των εφοπλιστών, εντυπωσιακές πραγματικά με τα αγάλματα και τα άλλα στολίδια μέσα στα πεύκα. Εκεί κοντά είναι η παραλία Κόμητο και οι Αγκαθωπές. Τι έμεινε από τη «Φραγκοσυριανή»; Ο Φοίνικας και ο Γαλησσάς με την Παναγία Μπακού πάνω από μια παραλία που προτιμούν γυμνιστές - ειδυλλιακοί όρμοι. Από εκεί ο εσωτερικός δρόμος σε φέρνει ξανά πίσω στην Ερμούπολη (7 χλμ.).

Δροσερές Αγκαθωπές

Είναι ίσως η καλύτερη παραλία του νησιού. Γενικώς ο όρμος αυτός είναι γοητευτικός, καθώς τον «κλείνουν» τα δύο νησάκια, το Σχοινονήσι και το Στρογγυλό, και ο ένας βραχίονάς του προχωρεί μέσα στη θάλασσα ως το ακρωτήρι Βιγλοστάσι με τον φάρο. Η αμμουδιά είναι μεγάλη, με δένδρα, και οργανωμένη με ομπρέλες, ξαπλώστρες και θαλάσσια σπορ. Γύρω-γύρω βέβαια έχει εγκατασταθεί ένα ολόκληρο σύμπαν εξυπηρέτησης των λουομένων με ταβέρνες, καφέ και άλλα καταστήματα. Απέχει περίπου 14 χλμ. από την Ερμούπολη. 


Η μαγική χειρ του κυρ Δομήνικου Θεοτοκόπουλου


Στην Ερμούπολη, στον Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, χτίστηκε μεταξύ 1826 και 1829, εκτίθεται μια εικόνα με ξεχωριστή ιστορία. «Ο δείξας», όπως ο ίδιος υπέγραψε, ήταν ο σπουδαίος Κρητικός Δομήνικος Θεοτοκόπουλος. Δεν το ξέραμε όμως. Η υπογραφή του αποκαλύφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 χάρη στην παρατηρητικότητα του αρχαιολόγου και βυζαντινολόγου Γιώργου Μαστορόπουλου. Αυτός υποψιάστηκε ότι η εικόνα της Κοιμήσεως έκρυβε ένα μεγάλο μυστικό. Κι όμως, υπήρχε εκεί από το 1850, όταν την έφεραν οι Ψαριανοί μαζί με την προσφυγιά τους. Ο Θεοτοκόπουλος τη ζωγράφισε στην Κρήτη μεταξύ 1562 και 1564, σε ηλικία 19-22 ετών. Και σίγουρα είναι ένα από τα πρώτα έργα του. Μία από τις πολλές εκπλήξεις της Σύρας. 

πρόσβαση

Τακτικά καθημερινά δρομολόγια με ταχύπλοα (δυόμισι ώρες), με νέου τύπου συμβατικά (τρεισήμισι ώρες) και παλαιού τύπου συμβατικά (τέσσερις ώρες) πλοία από τον Πειραιά και τη Ραφήνα. Πληροφορίες Blue Star Ferries (τηλ. 210 8919.800), Hellenic Seaways (τηλ. 210 4199.000), NEL Lines (τηλ. 210 4115.015). Καθημερινά αεροπορικά δρομολόγια από «Ελευθέριος Βενιζέλος»(www.olympicair.com). 

διαμονή

Στην Ερμούπολη στα αρχοντικά «Αρχοντικό Ερμούπολης» (τηλ. 6936723104), της Λίλας (τηλ. 22810 82738), «Palazzo Ploes» (τηλ. 22810 79360, www.hotelploes.gr), «Απολλώνειον Palace» (τηλ. 22810 89056, www.apollonionpalace.gr), «Villa Selena» (τηλ. 22810 86007, www.villaselena.eu), «Αρίων» (τηλ. 22810 81749,www.arionsyros.com), «Αρχοντικό Βουρλή» (τηλ. 22810 88440), «Ξενών Απόλλωνος» (τηλ. 22810 81387, www.xenonapollonos.gr), «Ομηρος» (τηλ. 22810 84910), «Σύρου Μέλαθρον» (τηλ. 22810 864951,www.syroumelathron.gr), στο ξενοδοχείο «Ερμής» (τηλ. 22810 83011-2, www.hermes-syros.com). Στον Φοίνικα στα ξενοδοχεία «Κόκκινα Beach» (τηλ. 22810-43010, www.kokkinabeach.com), «Μπρατσέρα» (τηλ. 22810 79173, www.brazzera.gr) και στα διαμερίσματα «Reggina's» (τηλ. 6936 970482, www.reginasapartmens.com). 

φαγητό

Στην Ερμούπολη στην παραδοσιακή ταβέρνα «Στην Ιθάκη του Αή», στο εστιατόριο «Ονειρο», στο μεζεδοπωλείο «Περί… τίνος», στο εστιατόριο «Κουζίνα». 

Στην Ανω Σύρο στη φημισμένο «Λιλή». 
Στoν Αζόλιμνο στη «Φιλομήλα». 
Στο Κίνι στα εστιατόρια «Δυο τζιτζίκια στ' αρμυρίκια» και «Αλλού γυαλού». 
Στον Φοίνικα στην ψαροταβέρνα «Το λιμανάκι» και στο εστιατόριο «Ασωτος υιός». 
Στην παραλία του Γαλησσά στο εστιατόριο «Ηλιοβασίλεμα». 
Στα Χρούσα στην ταβέρνα «Τα Χρούσα». 
Στον Σαν Μιχάλη, στην ταβέρνα «Πλακόστρωτο».

________________________
Μαστροπαύλος Νίκος Γ.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 22/07/2012 - εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ
http://www.tovima.gr/travel/article/?aid=467736

Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2015

Κυριακή στη γειτονιά του τάνγκο

Σαν Τέλμο - Μπουένος Αϊρες


Κείμενο - Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Μητσάκης*
Κάθε εβδομάδα, στην καρδιά του Μπουένος Αϊρες, η καλλιτεχνική συνοικία Σαν Τέλμο λικνίζεται στους ρυθμούς του τάνγκο, γιορτάζει ακούγοντας νοσταλγική μουσική και εντυπωσιάζει με την υπαίθρια αγορά της.Οταν βρεθείτε κι εσείς στην πρωτεύουσα της Αργεντινής, φροντίστε να είναι οπωσδήποτε Κυριακή!

«Το Μπουένος Αϊρες είναι αιώνιο, με τον τρόπο που είναι το νερό και ο αέρας», ισχυριζόταν ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες για την πόλη του. Αυτή την αισθησιακή μητρόπολη της Λατινικής Αμερικής, που έχει ταυτιστεί με τη νοσταλγία, τη μελαγχολία και τον ρομαντισμό και προσφέρει στους επισκέπτες της δυνατά συναισθήματα και ανεξίτηλες αναμνήσεις.
Στην πολύχρωμη συνοικία Λα Μπόκα, τη φτωχογειτονιά με τα ξύλινα σπίτια των Γενοβέζων μεταναστών 
Φωτο: Κωνσταντίνος Μητσάκης
%IMAGEALT%
Παραδομένο στους φιλήδονους ρυθμούς του τάνγκο, το «Παρίσι της Λατινικής Αμερικής» είναι μια μεγαλούπολη με αξιοσημείωτη αρχιτεκτονική ποικιλία και ιδιαίτερο χαρακτήρα, όπου τα πάντα φανερώνονται αμέσως: η φτώχεια, η αξιοπρέπεια, το πάθος, ο έρωτας, η ελπίδα, τα χαμένα όνειρα.
Πολυσύνθετο και ατμοσφαιρικό, το Μπουένος Αϊρες απαρτίζεται από 48 συνοικίες (μπάριος), με πιο φημισμένες τις Ρεκολέτα, Παλέρμο Βιέχο, Πουέρτο Μαδέρο, Μικροσέντρο, τη Λα Μπόκα με τα ξύλινα χρωματιστά σπίτια των Ιταλών (Γενοβέζων) μεταναστών) και φυσικά το Σαν Τέλμο.

________________
http://www.thetravelbook.gr/article.asp?catid=29587&subid=2&pubid=64263628

Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2015

Έκθεση για την Αθήνα του 17ου - 19ου αιώνα

    Ειδήσεις

“Ένα όνειρο ανάμεσα σε υπέροχα ερείπια. Περίπατος στην Αθήνα των περιηγητών, 17ος-19ος αιώνας”, ονομάζεται η νέα περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που θα εγκαινιάσει τη Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου η πρωθυπουργός, Βασιλική Θάνου, παρουσία της αναπληρώτριας υπουργού Πολιτισμού Μαρίνας Λαμπράκη.
Όπως πληροφορεί το Υπουργείο Πολιτισμού, η έκθεση, που αποτελεί προάγγελο της επετείου 150 χρόνων από τη θεμελίωση τού Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, η οποία θα εορταστεί το 2016, σχεδιάστηκε για να προσφέρει έναν νοητό περίπατο στη μνημειακή Αθήνα της περιόδου από τον 17ο μέχρι και τον 19ο αιώνα, με συνοδοιπόρους τους Ευρωπαίους περιηγητές, “πού επιχειρούν το μεγάλο ταξίδι στην πρωτεύουσα πόλη του Ελληνισμού και, εμπνευσμένοι από το κίνημα του κλασικισμού, αποτυπώνουν τα "υπέροχα ερείπια" του ιστορικού της παρελθόντος”.
“Είκοσι δύο εικονογραφημένες περιηγητικές εκδόσεις και δεκατέσσερα πρωτότυπα έργα τέχνης, ελαιογραφίες, υδατογραφίες και χαρακτικά από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων προσφέρουν τοπία, εικόνες, μνημεία και χρονικές στιγμές της Αθήνας των περιηγητών, ανατροφοδοτούν τη φαντασία μας και δημιουργούν σημεία εκκίνησης για τις προσωπικές μας αναγνώσεις.
Τριάντα πέντε μαρμάρινα γλυπτά του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση για πρώτη φορά, συνδιαλέγονται με τα έργα των περιηγητών συμπληρώνοντας το γοητευτικό τους αφήγημα για τη μνημειακή τοπογραφία της πόλης.
“Τη μουσειακή εμπειρία συμπληρώνουν τα μουσικά ακούσματα από τις πατρίδες των περιηγητών, αλλά και η Ελληνική μουσική, όπως αυτή που κατέγραψε επισκεπτόμενος την Αθήνα το 1874-75 ο Γάλλος συνθέτης και θεωρητικός της μουσικής L.A. Bourgault-Ducoudray”, όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ.

Κυριακή 30 Αυγούστου 2015

Το ταξίδι και η καταγραφή του ήταν μία από τις εκφάνσεις της νεωτερικότητας και του κινήματος του ρομαντισμού

   Μαθητεία στον Νότο του κλασικού παρελθόντος  


Η ταξιδιωτική πεζογραφία είναι ένα ιδιαίτερο, καθιερωμένο λογοτεχνικό είδος, το οποίο διακρίνεται για την πολλαπλότητα των αναγνώσεών του και τα πολιτισμικά και ανθρωπολογικά συμφραζόμενά του.
Αναπτύχθηκε κατά τους Νέους Χρόνους και ειδικότερα τον 18ο αιώνα. Αφηγηματικά εκδηλώθηκε είτε με την κλασική διήγηση των ταξιδιωτικών συμβάντων και εντυπώσεων είτε με τη μορφή της ημερολογιακής καταγραφής τους είτε με τον τρόπο της επιστολικής αναφοράς.
Το ταξίδι και η καταγραφή του ήταν μία από τις εκφάνσεις της νεωτερικότητας και του κινήματος του ρομαντισμού. Οι λόγιοι των Νέων Χρόνων ήθελαν να διευρύνουν τους ορίζοντές τους, να γνωρίσουν άλλους λαούς και διαφορετικούς τρόπους ζωής και σκέψης.
Ηθελαν ακόμα να γνωρίσουν τους τόπους όπου άνθησε ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός - η μήτρα της ευρωπαϊκής παράδοσης.
Ενας από τους κορυφαίους, ολικούς διανοούμενους της Ευρώπης του 18ου αιώνα, ο Γκέτε, ήταν φυσικό να ταξιδέψει στον Νότο και να καταγράψει τις εμπειρίες του.
Η επιθυμία του δε, να γνωρίσει την Ιταλία, τον τόπο της κλασικής και αναγεννησιακής παιδείας και τέχνης, ήταν τόσο έντονη που την ημέρα των γενεθλίων των 37 του χρόνων αναχώρησε κρυφά από τη λουτρόπολη του Κάρλσμπαντ, όπου είχε μεταβεί με πολλές προσωπικότητες της εποχής.
Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε  «Το ταξίδι στην Ιταλία»
Ο Γκέτε, με τη μορφή των ημερολογιακών και επιστολικών καταγραφών, περιγράφει αναλυτικά και σχεδόν καθημερινά την κάθοδό του από τον γερμανικό Βορρά στον ιταλικό Νότο. Η Βερόνα, η Βενετία, η Ρώμη, η Νάπολη και η Σικελία ήταν οι κύριοι σταθμοί του ταξιδιού του, που ξεκίνησε το 1786 και διήρκεσε έως το 1788.
Στη διαδρομή του αυτήν, παρατηρεί και καταγράφει τη φύση, τους δρόμους, τις καλλιέργειες, τις πόλεις, τους τόπους που διέρχεται και τις μικροκοινωνίες που συναντά.
Αντιπαραβάλλει διαρκώς τον μεσογειακό ιταλικό τρόπο ζωής με τον, από τότε, σχετικά κανονιστικό γερμανικό και μάλλον κλίνει προς τον πρώτο. Δεν παύουν βέβαια να τον ξενίζουν και να τον προβληματίζουν κάποιες τυπικές «νότιες» αντιδράσεις και καταστάσεις, όπως τα σκουπίδια στους δρόμους των πόλεων.
Ο Γκέτε, όμως, βλέπει και αισθάνεται το ταξίδι του κυρίως ως μαθητεία. Σε κάθε πόλη-σταθμό της διαδρομής του καταγράφει τις εκκλησίες, τα παλάτια και τα κτίρια που τον εντυπωσιάζουν, μελετά την αρχιτεκτονική τους και γράφει για τους δημιουργούς τους, όπως ο Αντρέα Παλλάντιο.
Αναζητά, βλέπει και αναλύει έργα της αναγεννησιακής κυρίως ζωγραφικής και γλυπτικής, και καλλιτεχνών όπως ο Ραφαήλ, ο Τιτσιάνο και ο Βερονέζε.
Παθιάζεται κυριολεκτικά με τη μνημειακή αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή κληρονομιά της Ιταλίας.
Επισκέπτεται αρχαίους ναούς, θέατρα, τη σχετικά διατηρημένη Πομπηία και, με τα σημαντικά γνωστικά του εφόδια, εντοπίζει τις διαφορές μεταξύ των αρχαιοελληνικών και ρωμαϊκών ρυθμών και τεχνοτροπιών και εκφέρει τον στοχασμό του για την κλασική τέχνη.
Επιπλέον, αναθέτει στον συμπατριώτη του ζωγράφο Τισμπάιν τη ζωγραφική και σχεδιαστική απεικόνιση των μνημείων που κέντρισαν περισσότερο το ενδιαφέρον του.
Σημειωτέον ότι στον Τισμπάιν οφείλεται ο γνωστός πίνακας που απεικονίζει εξαιρετικά τον Γκέτε στην εξοχή της Ρώμης. Παρά την έλξη που ασκεί πάνω του ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός, ο Γκέτε δεν μένει μόνο σ’ αυτό.
Παρακολουθεί θρησκευτικές λειτουργίες και γιορτές αλλά και παραστάσεις όπερας και θεάτρου, τις οποίες και περιγράφει κριτικά.
Ως γνήσια ολικός, αναγεννησιακός διανοούμενος δε, με αυξημένη τη δίψα για τη γνώση όλων των φαινομένων του φυσικού κόσμου, παρατηρεί τις εκρήξεις του Βεζούβιου και η περιέργειά του τον ωθεί έως το χείλος του κρατήρα.
Για τον Γκέτε το ταξίδι του στην Ιταλία δεν είναι μόνο η καταγραφή των εξωτερικών και των αισθητικών εμπειριών του. Τα αυτοβιογραφικά στοιχεία, για τη διανοητική του συγκρότηση κυρίως, είναι έντονα, όπως και οι πολλές αναφορές σε άλλους λόγιους, φίλους και δασκάλους του, όπως ο Βίνκελμαν και ο Χέρντερ.
Η πολλαπλή επίδραση του ταξιδιού στην Ιταλία στην πνευματική πορεία του Γκέτε, αλλά και το άνυσμα της σκέψης και των ενδιαφερόντων του, αναδεικνύονται αδρά από το κείμενο, το οποίο αποδίδεται σε καλά και ρέοντα ελληνικά από τον Γιώργο Δεπάστα. Το εξώφυλλο, όμως, είναι ανεξήγητη παραφωνία.
[related-articles]
_______________

Κυριακή 16 Αυγούστου 2015

Περιπλανήσεις της σε μια Ελλάδα αυθεντική της Simone Taillefer

  ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ ΣΤΟΝ 21ο αιώνα  

«Εχει πάει σχεδόν παντού: σε όλες τις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, στην Κρήτη, στην Εύβοια, και σε 40 από τα νησιά μας», λέει η συνταξιούχος καθηγήτρια



Τις περιπλανήσεις της σε μια Ελλάδα αυθεντική, έξω από τους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, την οποία ίσως να αγνοούν πολλοί από τους κατοίκους της, καταγράφει η Γαλλίδα συνταξιούχος καθηγήτρια γαλλικών, λατινικών και αρχαίων ελληνικών Simone Taillefer στην ιστοσελίδα της www. greceignoree.com (Η αγνοημένη Ελλάδα).
Η κ. Taillefer, η οποία αισθάνεται συγγενής με τους Ελληνες, παρουσιάζει στην ιστοσελίδα, στα ελληνικά και τα γαλλικά, σε 30 μικρά διηγήματα τις ασυνήθιστες συναντήσεις της με ανθρώπους και ζώα στην Ελλάδα (για παράδειγμα με τον «Ποιητή της Κέρκυρας», τη «Μαύρη Γάτα της Μάνης», τον «Απιστο της Ανω Σύρου», τη «Χωρική της Θάσου»), αλλά και τα μέρη που της έκαναν εντύπωση.
Μάλιστα, τη μετάφραση την έκανε η ίδια μια και, όπως εξήγησε, δύο χρόνια προτού βγει στη σύνταξη αποφάσισε να μάθει εκτός από τα αρχαία και τα νέα ελληνικά για να μπορεί να διαβάσει τις εφημερίδες και να μιλήσει με τους ανθρώπους.
Το 2005 ξεκίνησε ιδιαίτερα μαθήματα με μια Ελληνίδα που μένει στο Μονπελιέ, με την οποία έγιναν φίλες και οι δικοί της στην Ελλάδα αποτελούν την «ελληνική οικογένειά της». Μετά τη συνταξιοδότηση της, πήρε δύο μάστερ νέων ελληνικών από το πανεπιστήμιο του Μονπελιέ, ενώ είναι και μεταφράστρια νεοελληνικής λογοτεχνίας (εξέδωσε με δικά της έξοδα συλλογή με διηγήματα της Γαλάτειας Καζαντζάκη και αυτή την περίοδο μεταφράζει Βαγγέλη Κολώνα).
Από το 2009, ξεκίνησε να εξερευνεί την Ελλάδα μόνη της, κάνοντας δύο με τρία ταξίδια κάθε χρόνο, από δύο έως πέντε εβδομάδες το καθένα, μόνο, όμως, την άνοιξη και το φθινόπωρο γιατί φοβάται τη ζέστη. Εχει πάει σχεδόν παντού: σε όλες τις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, στην Κρήτη, στην Εύβοια, και σε 40 από τα νησιά μας. Προτιμάει τα πιο αυθεντικά μέρη, χωρίς πλήθος τουριστών και «τεράστια ξενοδοχεία που παραμορφώνουν το τοπίο».
Οπως είπε, επιλέγει τις μοναχικές περιπλανήσεις γιατί θέλει να είναι απολύτως ελεύθερη να εξερευνήσει την Ελλάδα με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο. «Περπατάω πολύ (στην αρχή, μέχρι επτά ώρες κάθε μέρα, τώρα λιγότερο), δεν κολυμπάω, επισκέπτομαι όλα τα μουσεία και τα ιστορικά μνημεία... και κυρίως χρειάζομαι να μιλήσω ελληνικά με τους ανθρώπους που συναντάω. Ποιος ή ποια σύντροφος θα υποτασσόταν σε τέτοιες απαιτήσεις;», αναρωτήθηκε.
Επιπλέον, θέλει να αποδείξει στις γυναίκες της ηλικίας της, «ότι η ζωή δεν τελειώνει μετά τα 60 και είναι ικανές να κάνουν πράγματα μόνες τους».
Δημιούργησε την ιστοσελίδα για να κρατήσει ζωντανές τις αναμνήσεις των ταξιδιών, τις φωτογραφίες που τράβηξε (έχει περίπου 5000) και τα σημειώματα που έγραφε κάθε μέρα. Ηθελε, ακόμη, να μοιραστεί την εμπειρία της, πέρα από τον στενό κύκλο των φίλων, και να παροτρύνει τους τουρίστες να επισκεφτούν μέρη που δεν τους έρχονται στο μυαλό. «Πράγματι, στοιβάζονται πάντα στα ίδια μέρη, ενώ υπάρχουν παντού στην Ελλάδα θαύματα της φύσης και της τέχνης. Για παράδειγμα, οι Γάλλοι πηγαίνουν πολύ στις Κυκλάδες, στην Κρήτη ή στην Πελοπόννησο σχεδόν όλοι αγνοούν τη Βόρεια Ελλάδα ή τα βορειοανατολικά νησιά» συμπλήρωσε.
Πολλά είναι τα μέρη στην Ελλάδα στα οποία ελπίζει να ξαναπάει: στη Μήλο, για τους πολύχρωμους βράχους, στην Ικαρία για τα ιδιόμορφα σπίτια, όπου οι κάτοικοι έβρισκαν καταφύγιο από τους πειρατές, στα Ζαγοροχώρια για τις γέφυρες, στην Άρτα για τα βυζαντινά μνημεία, στη Μάνη για το βραχώδες τοπίο και τα πρωτότυπα χωριά.
Το επόμενό της ταξίδι θα είναι τον Οκτώβριο, στο Ναύπλιο, τη Μονεμβασιά, όπου «η τοποθεσία και τα ίχνη της ιστορίας συνδυάζονται εξαιρετικά», τις Σπέτσες και τα Κύθηρα.
Η κ. Taillefer τόνισε ότι επιλέγει, εδώ και πέντε χρόνια, να εξερευνά την Ελλάδα, γιατί έχει «επίμονη ιδιοσυγκρασία». «Είχα άλλα πάθη στη ζωή μου, την ιστιοπλοΐα, τα άλογα, την κλασική μουσική ( παίζω πιάνο), και σε καθεμία δραστηριότητα θέλησα να αφιερωθώ με εμπεριστατωμένο τρόπο. Δεν με ενδιαφέρει να μείνω στην επιφάνεια, να κάνω ζάπινγκ» ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Δεν βαριέμαι ν' αγναντεύω την ποικιλία των τοπίων, με τον συνδυασμό των βουνών και της θάλασσας, το δάσους και τις λίμνες, τους βράχους και την πρασινάδα. Δεν βαριέμαι τα χρώματα που δίνουν οι βουκαμβίλιες, το άρωμα των λεμονιών και του γιασεμιού. Δεν βαριέμαι, κυρίως, να μιλάω αυτή τη γλώσσα, την πιο παλιά του δυτικού κόσμου» υπογράμμισε.
Μεγαλύτερο ελάττωμα των Ελλήνων θεωρεί την οδηγική συμπεριφορά, ενώ πρόσθεσε ότι, όπως και οι Γάλλοι, νομίζουν ότι οι πόροι του κράτους... «πέφτουν από τον ουρανό».
Ευχάριστα την εξέπληξαν η φιλοξενία, η διάθεση εξυπηρέτησής τους, το γεγονός ότι είναι εύκολο να έρθεις σε επαφή μαζί τους και ότι έχουν κρατήσει τις παραδόσεις τους.

______________

Σάββατο 15 Αυγούστου 2015

ΒΑΣΚΟ ΝΤΑ ΓΚΑΜΑ Το Πρώτο Ταξίδι στις Ινδίες

Εισαγωγή - Μετάφραση: Μαρία Φερρέιρα - Χιδίρογλου
Έτος Α΄ Έκδοσης: 1987
Σελ. 112,

Οικονομία, ταχύτητα, αποτελεσματικότητα, συντονισμός και εκμετάλλευση χρόνου είναι τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα των ανακαλύψεων της εποχής του βασιλιά της Πορτογαλίας Ιωάννη Β΄. Η ανακάλυψη του βορείου τμήματος της άγνωστης ακτής της Αφρικής, από το Ακρωτήριο Μποζαντόρ ως το Ακρωτήριο της Αγίας Αικατερίνης, κράτησε σαράντα χρόνια και χρειάστηκαν τριάντα ταξίδια. Για την ανακάλυψη του νοτίου τμήματος, από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, χρειάστηκαν μόνο πέντε χρόνια και τρία ταξίδια, δυο του Ντιόγκο Κάο και ένα του Βαρθολομαίου Ντίαζ, κάτι που προϋποθέτει, πάνω από όλα, βελτίωση τεχνικών γνώσεων, που από δω και πέρα θα βασιστούν στην έρευνα λεπτομερειακών στοιχείων που είχαν συγκεντρωθεί από τα προηγούμενα ταξίδια. Αυτό συνέβη, π.χ., με την προσαρμογή του συστήματος της μέτρησης του ύψους των αστέρων από τον ήλιο, που είχαν ανακαλύψει οι αρχαίοι Έλληνες και εφαρμόστηκε μετά από τον βασιλιά Ιωάννη Β΄ πριν στείλει τον Ντιόγκο Κάο στις ρότες του Νοτίου Ημισφαιρίου, όπου δεν ήταν δυνατός ο καθορισμός του ύψους σε σχέση με τον Πολικό Αστέρα. Το ίδιο έγινε και με το ταξίδι του Βάσκο ντα Γκάμα, το πρώτο που πραγματοποιήθηκε στ’ ανοιχτά της αφρικανικής ακτής, κάτι που προϋποθέτει την βαθιά γνώση των ανέμων και των ρευμάτων του Νοτίου Ατλαντικού.
Όλα αυτά τα δεδομένα που περιγράφονται με συναρπαστικές λεπτομέρειες σ’ αυτό το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο, επικροτούν με τον πιο επιγραμματικό τρόπο τη μεγάλη διάσταση που σημείωσαν οι πορτογαλικές ανακαλύψεις στο παρελθόν.

Τα μεγάλα ταξίδια των Πορτογάλων συγκρίνονται συχνά με τα σύγχρονα προγράμματα ανακαλύψεων καινούργιων κόσμων, πέραν από τον δικό μας, ως τα τελευταία σύνορα του ανθρώπου: στο απέραντο διάστημα. Ένα πλοίο στις Ινδίες - Ένας άνθρωπος στο φεγγάρι. Η σύγκριση αυτή δεν στερείται κάποιας βάσης: και τα δύο επιτεύγματα συνδέονται με κοινά χαρακτηριστικά, δηλ. την επιστήμη και τη μέθοδο, την προσεκτική και σταδιακή πρόοδο, την επιλογή των κατάλληλων πλοίων, την εξεύρεση και προετοιμασία πληρωμάτων, την χρησιμοποίηση νέων τεχνικών μέσων, τα ταξίδια προς το άγνωστο και την επιστροφή με την ταυτόχρονη υπερνίκηση των στοιχείων της φύσεως. Κι όμως, πόσο απλές και ασφαλείς φαίνονται σήμερα οι εκδρομές στο διάστημα, χωρίς τη δίψα, χωρίς τους πυρετούς, χωρίς σκορβούτο, συγκρινόμενες με την εποποιία των θαλασσών.

_____________
http://www.stochastis.gr/Catalogue/tax006_Gama.htm

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2015

Το έργο "Απ' την Ελλάδα" γραμμένο από το Στράτη Μυριβήλη

  Ταξιδιωτική λογοτεχνία  


Ολυμπία (1958)
Το έργο "Ολυμπία" είναι ένα από τα ταξιδιωτικά της συλλογής του Στράτη Μυριβήλη το οποίο γράφτηκε το 1958. Σήμερα αποτελεί σπάνια έκδοση γι' αυτό και δεν έχει βρεθεί κάποιο απόσπασμά του.
Απ' την Ελλάδα (1954)
Το έργο "Απ' την Ελλάδα" γραμμένο από το Στράτη Μυριβήλη το 1954, κατατάσσεται στη συλλογή με τα ταξιδιωτικά.
[Απόσπασμα]

"Ταξίδι..."
Τι είναι αλήθεια ένα ταξίδι;

Νομίζω πως δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά ένας ακόμα τρόπος για να εξερευνούμε και να διαπιστώνουμε τις δυνάμεις που κατέχει η ψυχή και ο νους μας στο να ανταποκρίνεται συνθετικά στα φαινόμενα που αντικρίζει. Τα εξωτικά νησιά, τα μαγικά τοπία είναι μονάχα μια πρόφαση για το ταξίδι. Μέσα μας είναι όλα αυτά τα θαύματα και παίρνουμε το καράβι για να πάμε να τ’ ανακαλύψουμε. Πως το είπε υπέροχα κείνος ο άγιος αναχωρητής, που πήγε ν’ ασκητέψει στη Θηβαΐδα της Αιγύπτου: «Απέρχομαι εις την έρημον του επισκέψασθαι εμαυτόν». Μία νέα αυλαία ανοίγεται μπροστά στις διψασμένες μας αισθήσεις. Όμως μέσα μας είναι η σκηνή, μέσα μας είναι η μαγεία του νέου έργου. Το καράβι χρειάζεται για νάχουμε ένα κατάλληλο θεωρείο. Ο θεατής είναι ο ίδιος, ο παλιός. Μέσα μας ησυχάζει ένα όργανο πολύχρονο, ευαίσθητο, έτοιμο να ηχήσει αρμονικά, χαρούμενα ή λυπητερά με το πιο ανάλαφρο φύσημα της αύρας σαν την λύρα την Αιολική. Όμως ο τρόπος που θα τραγουδήσουμε το τραγούδι της ζωής, είναι από πριν αυστηρά καθορισμένος. Μέσα μας είναι όλα τα ταξίδια που δεν κάναμε. Μέσα μας είναι όλα τα δράματα που δεν είδαμε, τα τραγούδια που δεν τραγουδήσαμε. Μέσα μας τα χρώματα και οι ήχοι, τα τοπία, οι χαρές και οι λύπες, που ακόμα δεν αντικρίσαμε. Μόνο που περιμένουν τον αντίστοιχον ερεθισμό που θα τα ξυπνήσει και θα τα κάνει να μιλήσουν, να τραγουδήσουν, να γελάσουν ή να μορφάσουν από οδύνη.

  Θέλω να πω με όλ’ αυτά πως οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις, όσες φορές είναι ειλικρινείς, δεν περιγράφουν αντικειμενικά τα πράγματα που είδαμε. Περιγράφουν μονάχα τον εαυτό μας, και τη στάση του αντίκρυ στα πράγματα που είδαμε. Τώρα, είναι προς όφελος του αναγνώστη αυτό; Ή μήπως είναι εις βάρος του;

  Πιστεύω πως είναι προς όφελός του.

  Οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις ενός συγγραφέα δε γίνεται νάναι μια σειρά φωτογραφίες. Δεν είναι τίποτ’ άλλο, παρά «ο συγγραφέας μέσα στο ταξίδι του». Ο Παπαντωνίου, ο Πάλλης, ο Ψυχάρης, ο Ουράνης, ο Μελάς, ο Χρήστος Ζαλοκώστας, ο Παναγιωτόπουλος, ο Καζαντζάκης, είναι ενδιαφέροντες συγγραφείς ταξιδιωτικών εντυπώσεων, επειδή – και σε όσο βαθμό – έμειναν πιστοί προς τον εαυτόν τους και όχι προς τα πράγματα και τα συμβάντα που αντίκρισαν. Πιστός προς τα πράγματα είναι μονάχα ο Μπαίντεκερ. Γι’ αυτό και δεν έχει άλλους αναγνώστες εξόν από τους χαζούς τουρίστες που τους λείπει η φαντασία.[…]

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ο Στράτης Μυριβήλης, ψευδώνυμο του Ευστράτιου Σταματόπουλου, ήταν το πρώτο από τα πέντε παιδιά του Χαράλαμπου και της Ασπασίας Σταματοπούλου. Μέτριος μαθητής, παίρνει το απολυτήριό του από την Αστική Σχολή Συκαμιάς το 1903. Εκεί, ο σχολάρχης Σπύρος Αναγνώστου, με το κιτρινισμένο δάχτυλό του πάνω στον ανοιγμένο ελληνικό χάρτη, έκανε περιπάτους πάνω στα Βαλκάνια, στη Μικρασία και μέσα στις ελληνικές θάλασσες, περιπάτους αντάξιους της Μεγάλης Ιδέας. Έτσι ξεκινάει ο Μυριβήλης το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου του Απ' την Ελλάδα. Από τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς έως το 1909 φοιτά στο Γυμνάσιο Μυτιλήνης και στο Γυμνάσιο των Κυδωνιών. Στα γυμνασιακά θρανία η επαφή του με σημαντικά κείμενα του δημοτικισμού Το Ταξίδι του Ψυχάρη, Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου του Κωστή Παλαμά, η Ιλιάδα του Αλέξανδρου Πάλλη, τα διηγήματα του Αργύρη Εφταλιώτη, Τα Λόγια της Πλώρης του Ανδρέα Καρκαβίτσα, αλλά και ανέκδοτα χειρόγραφα ποιήματα του Γρυπάρη που κυκλοφορούσαν κάτω από τα θρανία διαμορφώνουν πρώιμα τη λογοτεχνική και γλωσσική του συνείδηση. Πεζογραφήματά του ήδη δημοσιεύονται σε περιοδικά της Σμύρνης και της Μυτιλήνης. Τέτοια είναι λυρικά πεζά και αφηγηματικά κείμενα στο περιοδικό «Νεότης» της Σμύρνης με το ψευδώνυμο «Φοίβος» και βραβεύεται σε διαγωνισμό διηγήματος για το έργο του «Το άσπρο στεφάνι».